Η πόλη όπου μπορείτε να φάτε γκουρμέ φαγητό με 1 ευρώ

Στη Μασσαλία, την πιο ζωντανή και πολυπολιτισμική πόλη της Γαλλίας, η υψηλή γαστρονομία συναντά την κοινωνική αλληλεγγύη. Εκεί όπου πιάτα σεφ με αστέρια Michelin φτάνουν στο τραπέζι ανθρώπων που πληρώνουν… μόλις ένα ευρώ.

Πίσω από την κομψή πρόσοψη του εστιατορίου Le République, ο αέρας μυρίζει θαλασσινό μάραθο και καπνιστό κέφαλο. Στην κουζίνα, ο βραβευμένος σεφ Sébastien Richard δημιουργεί πιάτα που θυμίζουν κορυφαία παριζιάνικα εστιατόρια. Όμως εδώ υπάρχει μια διαφορά: σχεδόν οι μισοί πελάτες πληρώνουν 1 ευρώ για ένα πλήρες μενού τριών πιάτων. Οι υπόλοιποι πληρώνουν την κανονική τιμή, καλύπτοντας έτσι το κόστος για όσους δεν μπορούν.

Το Le République δεν είναι ένα απλό εστιατόριο. Όπως αναφέρει και το BBC είναι ένα από τα λεγόμενα «restaurants solidaires», εστιατόρια αλληλεγγύης που ξεφυτρώνουν στη Μασσαλία και αλλάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε το φαγητό. Εδώ, το φαγητό δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαίωμα.

Το γκουρμέ με κοινωνικό πρόσωπο

Ανάμεσα στα πιο γνωστά παραδείγματα είναι το L’Après M, ένα πρώην McDonald’s που πέρασε στα χέρια των ίδιων των εργαζομένων όταν το κατάστημα έκλεισε. Οι πρώην υπάλληλοι το μετέτρεψαν σε κοινωνική επιχείρηση που σερβίρει γκουρμέ burgers, εμπνευσμένα από σεφ με αστέρια Michelin και σε ρυθμούς αλγερινής ραπ. Παράλληλα, διανέμει δωρεάν φαγητό σε οικογένειες που το έχουν ανάγκη.

Το νεότερο «παιδί» της γαστρονομικής αυτής επανάστασης είναι το Chaleur, που άνοιξε τον Ιούνιο του 2025. Εδώ, ένα μενού μπορεί να κοστίζει 25 ευρώ ή 8 ευρώ — ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα του πελάτη. «Η καλοσύνη είναι ένας εγωιστικός τρόπος να νιώθεις πλήρης», λέει ο συνιδρυτής Raphaël Raynard, που σερβίρει καφέδες στους άστεγους γείτονες και δωρίζει εκατοντάδες γεύματα σε απεργούς.

Η Μασσαλία της αλληλεγγύης

Η Μασσαλία ήταν πάντα μια πόλη ανοιχτών θυρών. Από τους Έλληνες αποίκους μέχρι τους Αρμένιους και τους Εβραίους πρόσφυγες, η ιστορία της γράφτηκε από ανθρώπους που ήρθαν από αλλού. Αυτή η διαρκής μίξη πολιτισμών έκανε την πόλη τη γαστρονομική πρωτεύουσα της διαφορετικότητας, με κουζίνες που συνδυάζουν σαφράν, χουρμάδες και πορτοκαλόνερο σε γεύσεις που δεν συναντάς αλλού.

Στην περιοχή La Cabucelle, όπου κάποτε λειτουργούσαν σαπωνοποιεία, η Léna Cardo άνοιξε το Le Réfectoire: έναν πολυχώρο-εστιατόριο που είναι ταυτόχρονα βιβλιοθήκη, παιδότοπος και σχολείο. Εκεί μαμάδες μαθαίνουν γαλλικά, νέοι ψάχνουν δουλειά και όλοι μαζί τρώνε ένα πιάτο με τσιπούρα και πατάτες Προβηγκίας. Τα κέρδη επενδύονται σε κοινωνικές δράσεις της γειτονιάς.

Από τη φυλακή στην κουζίνα

Ακόμη και μέσα στη φυλακή, η Μασσαλία επαναπροσδιορίζει τη δεύτερη ευκαιρία. Το Les Beaux Mets, που λειτουργεί στις φυλακές Baumettes, εκπαιδεύει κρατούμενους στην κουζίνα και τους δίνει εφόδια για να ξανασταθούν στα πόδια τους. Ο ίδιος ο Gérald Passedat, ένας από τους κορυφαίους σεφ της Γαλλίας, υπογράφει το project. Ήδη, το 75% όσων συμμετείχαν βρήκαν εργασία μετά την αποφυλάκισή τους.

Ένα πιάτο αξιοπρέπειας

Στο τέλος της ημέρας, στο Le République, οι πελάτες απολαμβάνουν ένα επιδόρπιο με αχλάδι βρασμένο σε κουρκουμά και πιπέρι Σιτσουάν. Κανείς δεν ξέρει ποιος πλήρωσε 1 ευρώ και ποιος 40. Όλοι λαμβάνουν τον ίδιο λογαριασμό και όλοι φεύγουν με το ίδιο συναίσθημα: πως για λίγο, ήταν ίσοι. Στη Μασσαλία, η γεύση δεν είναι μόνο υπόθεση του ουρανίσκου. Είναι μια πράξη ανθρωπιάς.